Zoeken

Oranje boven! Hoe Lo Neerduin het regeringsjubileum van Wilhelmina vierde

Bijzonder herdenkingsboekje toegevoegd aan de collectie van Synagoge Groningen


31 Augustus 1938, Nederland viert feest. Het is dan veertig jaar geleden dat koningin Wilhelmina werd ingehuldigd als koningin der Nederlanden. De dan 12-jarige Salomon (Lo) Neerduin uit Delfzijl heeft een speciaal boekje gekregen waarin hij verslag doet van de festiviteiten. Het boekje is onlangs overgedragen en toegevoegd aan de collectie van Synagoge Groningen.


Salomon Neerduin was op 25 november 1925 geboren als zoon van Comprecht Neerduin en Alida Neerduin - Van Esso. Vader Neerduin was eveneens in Delfzijl geboren en had aan de Oude Schans 35 een kledingwinkel. In 1938 werden overal in Nederland feesten georganiseerd ter gelegenheid van het regeringsjubileum van koningin Wilhelmina. Lo Neerduin heeft zijn impressies van de feestelijkheden bijgehouden in een speciaal boekje. Het boekje werd uitgegeven door de firma Samsom in Alphen aan den Rijn en bevat informatie en afbeeldingen uit het leven en werk van koningin Wilhelmina. Er is ook ruimte gelaten zodat de eigenaar aanvullingen kon doen en foto's, krantenknipsels en herinneringen kon vastleggen in het boekje.


Zo lezen we dat Lo die zomer op bezoek was in Rotterdam en ook Den Haag bezocht. Over de hofstad schrijft Lo het volgende: "Deze stad was natuurlijk het hoogtepunt. De verlichting was buitengewoon. Te mooi om het over te vertellen. Dit moet men met eigen ogen gezien hebben."


Impressie van het Herdenkingsboekje van Lo Neerduin.


Het boekje van Lo Neerduin werd bewaard door een leeftijdsgenoot die in zijn tienerjaren werkte in de kledingwinkel van de Neerduins in Delfzijl. Het boekje met de aantekeningen van Lo getuigen van de enorme Oranje-liefde, iets was voor de oorlog met name binnen de Joodse gemeenschap zeer gebruikelijk was. Ook de Groningse Folkingestraat (de joodse buurt) pakte uit met festiviteiten en versieringen op Koninginnedag. Lo Neerduin besloot het boekje met een slotwoord. "Moge de gene die dit schrift eens ingekeken heeft een goede indruk van de koningin krijgen en het hele vorstelijk Huis. Moge de band die Oranje met het Nederlandsche volk verbindt, onopgemerkt van welk ras of godsdienst gij zijt, nog vaster worden. Immers Nederland, zonder Oranje is dat mogelijk? Wij kunnen het ons haast niet indenken. Met de wens: heil Oranje, heil heel Nederland wil ik besluiten. Dank u!"


Vader Comprecht en zoon Lo werden in 1942 vanuit Delfzijl, via Amsterdam naar Kamp Westerbork gebracht. In 1943 zijn ze allebei vermoord in het Extern Kommando Fürstengrube, nabij Auschwitz-Birkenau. Alida Neerduin - Van Esso werd direct na aankomst in Auschwitz vermoord op 7 september 1942. Van het gezin Neerduin overleefde niemand de gruwelijkheden van de Shoah. De namen van de vermoorde Joodse Delfzijlsters staan op het in 2020 geplaatste monument voor de synagoge van de havenstad.