Zoeken

Elke Naam Telt maakt weggevoerde Joden weer zichtbaar

Op zondag 8 mei a.s. wordt in Synagoge Groningen de expositie Elke Naam Telt geopend. De expositie maakt deel uit van het gelijknamige project dat de weggevoerde en vermoorde Joodse bewoners van de Herewegbuurt in Groningen weer een naam en een verhaal heeft gegeven. Het project is een initiatief van fotograaf en buurtbewoner Robert Mulder en werd in de afgelopen twee jaar uitgevoerd door een groot aantal vrijwilligers.

Robert Mulder fotografeerde in de afgelopen decennia het wel en wee van de Joodse gemeenschap in de stad Groningen. Dit bracht hem op het spoor van adressen van de vooroorlogse Joodse bewoners van de Anna Paulownastraat, waar hij ook zelf woont.

Zo ontstond het idee om een overzicht te maken van alle Joden die in zijn Herewegbuurt woonden en zijn weggevoerd en vermoord. Het gaat om Joodse bewoners van de Anna Paulownastraat, 2e Willemstraat, J.A. Feithstraat, Verlengde J.A. Feithstraat. Verlengde Oosterweg, Hereweg, Rabenhauptstraat en Hovenstraat.


Niet alleen getallen

Robert Mulder ging zoeken naar een manier om bijvoorbeeld rond 4 mei te kunnen vertellen over de drama’s die zich in deze woningen hebben afgespeeld in de Tweede Wereldoorlog.

Mulder: "We weten dat in Groningen ongeveer drieduizend Joodse inwoners zijn weggevoerd van wie slechts 200 terugkwamen. Maar dat zijn maar getallen. We willen met Elke Naam Telt laten zien dat dit allemaal Groningers waren met hun eigen problemen, idealen, carrières en liefdes."

Zo ontstond het plan om op de vloer van de synagoge aan de Folkingestraat in Groningen een stratenplan te leggen met zuiltjes met informatie over en foto's van de vermoorde buurtbewoners, elk bij het oorspronkelijke adres. Buurtbewoners en andere geïnteresseerden konden zich aanmelden om een naam te adopteren en over de betreffende persoon informatie te zoeken. Ongeveer dertig vrijwilligers meldden zich hiervoor aan.

Zuiltjes en film

De zuiltjes worden geplaatst op een over de gehele vloer van de synagoge uitgelegde plattegrond van de wijk. Bezoekers kunnen dan door die straten langs de voormalige adressen van de vermoorde bewoners wandelen en zich in hun verhalen verdiepen.

Ook word een familiefilm getoond die vlak voor de Tweede Wereldoorlog werd gemaakt door de Joodse arts Max Roeper. Hij en zijn vrouw Loes Piekema vestigden zich in 1941 met hun kinderen aan de Hereweg 110 in Groningen. Hoewel de Duitsers Joodse artsen inmiddels hadden verboden hun vak uit te oefenen, werkte Max door. Hij werd echter verraden door een NSB-patiënt. Op 10 augustus 1943 werd Max gearresteerd en gevangen gezet in het Huis van Bewaring in Groningen. In januari 1945 stierf Max Roeper in Birkenau aan de gevolgen van vlektyfus.

Meer over het project is te zien op www.elkenaamtelt.nl


Elke Naam Telt Synagoge Groningen

Zondag 8 - vrijdag 13 mei 2022 (maandag gesloten) Openingstijden: 13.00 - 17.00 uur