Historie van de synagoge

Nieuwsbrieven van SFS vanaf 2018 - met artikelen rond stad-Gronings-Joodse geschiedenis, personen, synagoge en religie

Sinds 2018 verschijnt - zo mogelijk - maandelijks een (digitale) nieuwsbrief van SFS. Daarin aankondigingen van alle publieke evenementen in of rond de synagoge, hetzij georganiseerd door SFS (met eventuele partners) hetzij door derden.
Tevens worden erin opgenomen belangwekkende lezingen die in het kader van één van die evenementen werden gehoude. Bijvoorbeeld: Kristallnacht-herdenkingslezingen, toespraken bij de Holocaust Remembrance Day, of bijdragen aan de Dag van het Jodendom).
Bovenal zijn daar de vaste bijdragen van Catharina Groenendal (eerst maandelijks, sinds medio vorig jaar elke twee maanden) in de rubriek 'Van Mazzel en Sores'.
Deze rubriek (die soms ook door anderen gevuld wordt) is per mei 2020 al aan zijn 20ste aflevering toe.
Thema daarvan is meestal: een onderwerp - vaak personen - uit de 20ste eeuwse (stad)Gronings-Joodse geschiedenis, óf anders: Joodse feestdagen, rituelen en gebruiken, waar verhelderende informatie over wordt verstrekt.

Nieuwsbrief-archief
2019 2018

2019_nr.13_Dec
2019_nr.12_Nov
2019_nr.11_Okt
2019_nr.10_Sep
2019_nr.09_Aug
2019_nr.08_Jul
2019_nr.07_Jun
2019_nr.06_Mei
2019_nr.05_Apr
2019_nr.04_Extra_Mrt

2019_nr.03_Mrt
2019_nr.02_Feb
2019_nr.01_Jan

2018_nr.10_Nov
2018_nr.09_Okt
2018_nr.08_Sep
2018_nr.07_Jul_Aug
2018_nr.06_Jun
2018_nr.05_Mei
2018_nr.04_Apr
2018_nr.03_Mrt
2018_nr.02_Feb
2018_nr.01_Jan

   

Aan het begin van de 20e eeuw telde de joodse gemeente in Groningen ongeveer 3000 leden, en besloot het bestuur van het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap tot de bouw van een nieuwe synagoge ter vervanging van de oude uit 1756. Architect Tjeerd Kuipers (1857-1942) kreeg in 1905-1906 de opdracht om een nieuwe synagoge te bouwen en deed dit in ‘Moorsche stijl’.

Het ontwerp is deels ontleend aan de synagoge aan de Oranienburgerstrasse in Berlijn en ademt een ‘oriëntaalse’ sfeer. Kuipers paste door het hele gebouw een hoefijzerboog toe, ontleend aan de Moorse bouwkunst. De kleuren olijfgroen en felrood geschilderde lagen baksteen die in het interieur zijn toegepast versterken deze architectuur. Opvallend element is het aantal bonte glas-in-lood ramen, zoals het grote ronde glas-in-lood venster met zijn ‘Boom des Levens’ symboliek. De kleine ramen op de galerijen vergroten met hun in glas-in-lood uitgevoerde architectuurperspectief het ruimtelijk effect.

Na de bezettingsjaren 1940-1945 verloor de synagoge haar functie als bedehuis en heeft zij dienst gedaan als stomerij en als kerkruimte voor het Apostolische Kerkgenootschap. In 1976 wordt de Stichting Folkingestraat Synagoge opgericht met als doel het behoud en restaureren van het zwaar verwaarloosde gebouw. Tijdens de restauratie in 1980-1981 is de architectuur teruggebracht in de oorspronkelijke gedaante. De inrichting is echter niet gereconstrueerd: de joodse gemeente zou veel te klein zijn voor de vele zitplaatsen. De synagoge doet tegenwoordig dienst als synagoge en als cultureel podium, en is in 2008 overgedragen aan de Stichting Oude Groninger Kerken.

De bezoekers van deze website - en hopelijk binnenkort van de synagoge - brengen we hier, vanwege de tijdelijke sluiting in de coronacrisis, graag nog eens de prachtige voorwerpen van Synagoge Groningen onder de aandacht. Bijvoorbeeld: de oudste grafsteen uit de provincie, voor rabbijn Jozef Lipschitz, het Eeuwige licht van de Jeugdsjoel, een kruidig busje voor de bedroefde ziel en twee heel bijzondere schilderijen. Wie op onderstaande thumbnails klikt, komt op site www.collectiegroningen.nl, met mooie, grote foto’s van dertien opmerkelijke architectonische, cultische en kunstvoorwerpen - met toelichting over makers en herkomst.
Via deze link komt u direct bij de hele serie van 13 voorwerpen op de site van collectiegroningen.