Historie van de synagoge

Nieuwsbrieven van SFS vanaf 2018 - met artikelen rond stad-Gronings-Joodse geschiedenis, personen, synagoge en religie

Sinds 2018 verschijnt - zo mogelijk - maandelijks een (digitale) nieuwsbrief van SFS. Daarin aankondigingen van alle publieke evenementen in of rond de synagoge, hetzij georganiseerd door SFS (met eventuele partners) hetzij door derden.
Tevens worden erin opgenomen belangwekkende lezingen die in het kader van één van die evenementen werden gehoude. Bijvoorbeeld: Kristallnacht-herdenkingslezingen, toespraken bij de Holocaust Remembrance Day, of bijdragen aan de Dag van het Jodendom).
Bovenal waren daar tot 2020 maandelijkse bijdragen van Catharina Groenendal (tegenwoordig nog enkele keren per jaar afgewisseld door andere auteurs) in de rubriek 'Van Mazzel en Sores'. Zie hier de lijst met bijdragen in deze rubriek met verwijzing naar de Nieuwsbrief-aflevering.
De rubriek is per september 2020 al aan zijn 22ste aflevering toe.
Thema daarvan is meestal: een onderwerp - vaak personen - uit de 20ste eeuwse (stad)Gronings-Joodse geschiedenis, óf anders: Joodse feestdagen, rituelen en gebruiken, waar verhelderende informatie over wordt verstrekt.

Nieuwsbrief-archief
2019 2018

2019_1_Jan

2019_2_Feb

2019_3_Mrt

2019_4_Mrt-Apr

2019_5_Apr

2019_6_Mei

2019_7_Jun

2019_8_Jul

2019_9_Aug

2019_10_Sep

2019_11_Okt

2019_12_Nov

2019_13_Dec

2018_1_Jan

2018_2_Feb

2018_3_Mrt

2018_4_Apr

2018_5_Mei

2018_6_Jun

2018_7_Jul_Aug

2018_8_Sep

2018_9_Okt

2018_10_Nov-Dec

 

   

Aan het begin van de 20e eeuw telde de joodse gemeente in Groningen ongeveer 3000 leden, en besloot het bestuur van het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap tot de bouw van een nieuwe synagoge ter vervanging van de oude uit 1756. Architect Tjeerd Kuipers (1857-1942) kreeg in 1905-1906 de opdracht om een nieuwe synagoge te bouwen en deed dit in ‘Moorsche stijl’.

Het ontwerp is deels ontleend aan de synagoge aan de Oranienburgerstrasse in Berlijn en ademt een ‘oriëntaalse’ sfeer. Kuipers paste door het hele gebouw een hoefijzerboog toe, ontleend aan de Moorse bouwkunst. De kleuren olijfgroen en felrood geschilderde lagen baksteen die in het interieur zijn toegepast versterken deze architectuur. Opvallend element is het aantal bonte glas-in-lood ramen, zoals het grote ronde glas-in-lood venster met zijn ‘Boom des Levens’ symboliek. De kleine ramen op de galerijen vergroten met hun in glas-in-lood uitgevoerde architectuurperspectief het ruimtelijk effect.

Na de bezettingsjaren 1940-1945 verloor de synagoge haar functie als bedehuis en heeft zij dienst gedaan als stomerij en als kerkruimte voor het Apostolische Kerkgenootschap. In 1976 wordt de Stichting Folkingestraat Synagoge opgericht met als doel het behoud en restaureren van het zwaar verwaarloosde gebouw. Tijdens de restauratie in 1980-1981 is de architectuur teruggebracht in de oorspronkelijke gedaante. De inrichting is echter niet gereconstrueerd: de joodse gemeente zou veel te klein zijn voor de vele zitplaatsen. De synagoge doet tegenwoordig dienst als synagoge en als cultureel podium, en is in 2008 overgedragen aan de Stichting Oude Groninger Kerken.

De bezoekers van deze website - en hopelijk binnenkort van de synagoge - brengen we hier, vanwege de tijdelijke sluiting in de coronacrisis, graag nog eens de prachtige voorwerpen van Synagoge Groningen onder de aandacht. Bijvoorbeeld: de oudste grafsteen uit de provincie, voor rabbijn Jozef Lipschitz, het Eeuwige licht van de Jeugdsjoel, een kruidig busje voor de bedroefde ziel en twee heel bijzondere schilderijen. Wie op onderstaande thumbnails klikt, komt op site www.collectiegroningen.nl, met mooie, grote foto’s van dertien opmerkelijke architectonische, cultische en kunstvoorwerpen - met toelichting over makers en herkomst.
Via deze link komt u direct bij de hele serie van 13 voorwerpen op de site van collectiegroningen.