Kunstexpert Ter Borg schenkt Herman Dijkstra’s portret ‘Jongen met keppel’ aan Synagoge

Het geschilderd portret van een (Joodse) jongeman met keppel, door de Groningse kunstenaar Herman Dijkstra (1904-1976), was het verrassende geschenk dat galeriehouder en kunsthandelaar Richard ter Borg aan Stichting Folkingestraat Synagoge (SFS) cadeau deed, na afloop van de door hem gehouden veiling van 350 werken in de Synagoge, op 8 juni j.l.. Klik hier voor het eerdere bericht over die veiling.
De Stichting Folkingestraat Synagoge is zeer ingenomen met deze schenking. Klik hier voor een reportage van OOG TV van 13 juni 2017, waarin een interview met de schenker, Richard ter Borg over de motieven voor zijn geste en een interview met de dankbare algemeen manager van de SFS, Heleen Mudde.

Herman Dijkstra
De maker van het schilderij, werd op 8 juli 1904 in Groningen geboren. Op zijn zestiende ging hij in zijn geboortestad werken in de theezaak van zijn vader. Een jaar later begon hij teken- en schilderlessen te volgen aan Academie Minerva.
In 1928 verliet Dijkstra de zaak van zijn vader en ging hij bij een reclamebureau werken als tekenaar. In de Tweede Wereldoorlog weigerde hij lid te worden van de 'Kulturkammer'. Hij dook in Friesland onder maar bleef landschappen schilderen.
Een jaar na de bevrijding kon hij aan de slag als docent aan het Voortgezet Bouwkunst Onderwijs in Groningen. Korte tijd later begon hij monumentaal werk te produceren met materialen als glas, steen en mozaïek. Bij verffabriek Sikkens kreeg hij in 1953 een bijbaan als kleuradviseur.
Na zijn verhuizing, in hetzelfde jaar naar, Oegstgeest maakte hij voor de Rijksuniversiteit Groningen twee wandschilderingen. Op zijn 60e verjaardag opende hij in gemeentelijk museum De Lakenhal in Leiden een overzichtsexpositie.
Herman Dijkstra stierf in 1976 in Leiderdorp.

Onbekende Joodse jongen met witte keppel
Het door Richard ter Borg geschonken schilderij (olieverf op board) van een Joodse jongen met een keppeltje is wellicht gemaakt tussen 1955 en 1960. In die periode schilderde Dijkstra enkele Bijbelse voorstellingen. Het schilderij werd afwisselend ‘Jongen met keppel’ 'Joodse Jongen' of 'Keppeltje' genoemd Op het schilderij is een jonge man te zien met een opvallend wit keppeltje op zijn hoofd. Zijn ogen lijken gesloten alsof hij in gedachten of gebed verzonken is. Onder zijn blauwe shirt draagt hij een een wit hemd, waarschijnlijk een traditionele gebedsmantel. Met zijn linkerhand lijkt hij zijn keppeltje vast te houden. Een plotselinge windvlaag, of koestert hij zijn religieuze attribuut dat hij sinds zijn bar mitswa op zijn 13e draagt?
De religieuze lading van het tafereel wordt geaccentueerd door de menora (zevenarmige kandelaar) die linksboven plastisch maar toch vrij onopvallend in de verflaag is verwerkt. Op de achtergrond zijn ferme horizontale bruine vlakken te zien die mogelijk suggereren dat het tafereel zich buiten afspeelt. Waarschijnlijk heeft Herman Dijkstra dit tafereel ooit waargenomen en later vanuit de herinnering op het paneel vastgelegd. Of het een Joodse jongen in Groningen of in bijv. Israel betreft, blijft gissen.

Joodse buurt
Kunstexpert Richard ter Borg is eigenaar van de vooraanstaande gelijknamige kunstgalerie in de Folkingestraat in Groningen en bekend van onder meer de televisieprogramma's 'Kunstschatten' en 'Tussen Kunst en Kitsch'. De Folkingestraat was, tot de deportatie van de Joden in de Tweede Wereldoorlog, de levendige hoofdstraat van de Groningse Joodse buurt. Richard ter Borg heeft in de afgelopen jaren meerdere exposities gehouden in de synagoge, die gelegen is aan de kop van de Folkingestraat. (zie ook het interview met Ter Borg door OOG TV, waarnaar bovenaan in dit bericht ook al de link staat).

Nieuwscategorie: